Levada
Op Madeira vind je overal levadas; dit zijn irrigatiekanalen die het hele eiland van water voorzien. Er zijn overal ter wereld van deze kanaaltjes te vinden, maar die op Madeira zijn gemakkelijk te bereiken en het zijn er zoveel! De totale lengte van deze levadas bedraagt 2150 kilometer, inclusief 40 kilometer tunnels.
De oudste komen uit de 16e eeuw, maar de meeste zijn met de hand gegraven aan het begin van de 20e eeuw. De levadas krijgen het water uit bronnen en grote waterbassins uit de bergen.
De levadas brengen je op de mooiste plekken van het eiland, waar je met de auto niet kunt komen: diepe ravijnen, kletterende watervallen, bloeiende dalen, op terrassen aangelegde akkers en ga zo maar door. Soms loopt de levada door een tunnel. Om de echte schoonheid van het eiland te leren kennen, moet je eigenlijk wel een keer een levadawandeling doen.
In het noorden van het eiland kan er jaarlijks wel 2 meter regen vallen, terwijl het in het zuiden maanden droog blijft. Daarom is dit unieke irrigatiesysteem ontwikkeld dat ook het zuiden van voldoende water voorziet. Voor het onderhoud van de levadas zorgen de levadeiros.

De levadeiro heeft de verantwoording voor zijn 'eigen' stuk levada. Hij zorgt ervoor dat iedereen water krijgt. Iedere boer betaalt voor een bepaalde hoeveelheid water.
Aan de levada zitten vertakkingen die afgesloten zijn door schuiven. De levadeiro haalt de schuiven omhoog, totdat de boer zijn hoeveelheid water heeft, dan laat hij ze weer zakken. Ook zorgt hij voor het onderhoud van de levada: bladeren e.d. moeten verwijderd worden, roosters moeten worden schoongemaakt.
Omdat de levadeiro bij de levada moest komen, zijn de paden ernaast aangelegd. Ideaal voor de wandelaars dus, want de paden worden goed onderhouden door de levadeiro. Soms zijn de paadjes maar 20 centimeter breed, op andere plekken meer dan een meter.
Je vraagt je soms wel af hoe de mensen bepaalde paden of levadas hebben aangelegd. Onder het ijskoude water van een waterval of met een onmetelijke diepte onder zich? Brr....

Als je van plan bent om een levadawandeling te maken, koop dan het boekje 'Madeira, sunflower wegwijzer van John en Pat Underwood, 8e editie 2005'. Het is in het Nederlands te krijgen bij elke goed gesorteerde boekhandel.
In het Engels en Duits zijn al updates van 2008 verschenen, dus het is goed mogelijk dat de gids binnenkort ook in het Nederlands verschijnt.
In de ‘wandelbijbel’ staan 42 wandelingen beschreven, van makkelijk tot moeilijk. Ook vind je hier autoroutes en picknickplaatsen in beschreven.

Denk eraan dat je goed leest wat je mee moet nemen. Er staat niet voor niets dat je bijvoorbeeld een zaklamp of dikke trui mee moet nemen. En houd er rekening mee dat het weer heel snel kan omslaan. Gebruik je gezonde verstand!

Of als je liever met een georganiseerde wandeling meegaat, vind je hieronder de namen van goede organisaties (ze zijn natuurlijk ook bij je reisorganisatie te boeken) :

Madeira Explorers
C. C. Monumental Lido
1st Floor, Shop 23
9004-541 Funchal - Madeira
Tel: 291 763701

Lido tours
Shopping Center Monumental Lido
9000-100 Funchal – Madeira
Tel. 291 762429

Nature Meetings
Estrada Monumental 240
Funchal
Tel. 291 524482